Izrael Poznański stworzył jedną z największych firm bawełnianych w Europie Środkowo-Wschodniej. Jego ojciec Kalman Poznański, przybył do Łodzi w 1834 z Kujaw. Był kramarzem, farbiarzem i kupcem. Wcześniej przodkowie Izrealea zamieszkiwali także Wielkopolskę, stąd nazwisko, które często nadawano ubogim Żydom w zależności od miejsca osiedlenia.

Kalman zamieszkał ze swoją rodziną na Rynku Starego Miasta. Szybko piął się w górę i na początku lat 40-tych XIX wieku był właścicielem jednego z najlepiej prosperujących w Łodzi przedsiębiorstw : “Handel towarami łokciowymi i artykułami korzennymi”. Jednak w kolejnych latach nie szło mu już tak dobrze. W 1852 roku przekazał firmę synowi Izraelowi a sam przeprowadził się do Płocka. W ten sposób Izrael Poznański stał się głównym dziedzicem rodzinnego majątku, z czego wynikały nie tylko przywileje, ale również presja.

Rok wcześniej żoną Izraela została Leonia Hertz. Jej ojciec Mojżesz był sekretarzem szpitali żydowskich w Warszawie. Para dysponowała niewielkim zakładem tekstylnym, w którym wykorzystywano krosna ręczne – majątek pochodzący od Poznańskich – a żona wniosła w posagu sklep z produktami bawełnianymi. Jednak jej prawdziwe znaczenie dla dalszej kariery Izareala było znacznie większe. Zapewniła mężowi cenne powiązania kupieckie i finansowe rodziny Hertzów w świecie warszawskiej burżuazji.

Małżeństwo doczekało się aż siedmiu latorośli. Byli to : Ignacy, Herman, Karol, Maurycy, Anna, Joanna Natalia i zmarła jako niemowlę Felicja). Ambitny Izrael szybko rozszerzył działalność handlową a zarazem rozwijał produkcję tkanin w systemie nakładczym. Dysponował w tym zakresie wykształceniem progimnazjalnym i praktyką fachowąW ciągu dekady lat wartość produkcji wzrosła niemal czterokrotnie ale wciąż jeszcze istotne źródło dochodów rodziny stanowiła działalność handlowa.

Na początku lat 70-tych Poznański rozbudował przedsiębiorstwo. Na terenie między ulicą Drewnowską i Ogrodową postawił zakład wielowydziałowy. W ten sposób kontrolował pełny cykl produkcji i sprzedaży towaru : poczynając od uprawy surowca na własnej plantacji bawełny w Azji Środkowej, aż do sprzedaży gotowych wyrobów w sieci firmowych sklepów uruchomionych w wielu miastach imperium rosyjskiego w skład, którego wchodziła m.in. Łódź i Warszawa.

Podczas Wystawy Światowej w Paryżu w 1878 roku wyroby Poznańskiego uzyskały brązowy medal. Jego zakład stał się jedną z najlepiej wyposażonych fabryk przemysłu włókienniczego na terenach polskich pod zaborem rosyjskim. Izrael Poznański w ciągu 50 lat zwielokrotnił swój majątek z poziomu blisko 2 tys. rubli do 11 milionów. Jego imperium tekstylne było swoistym „państwem w państwie”. Pod koniec XIX wieku jego kompleks przemysłowy obejmował również osiedle dla kilku tysięcy pracowników, oraz obiekty użytku publicznego jak szkoła, straż pożarna, szpital, sklepy,

W 1889 roku Poznański przekształcił swoje zakłady w spółkę rodzinną. Wśród licznych członków Izraela zajął pozycję dominującą i stał się dożywtonim prezesem spółki. Zmarł w kwietniu 1900 roku i został pochowany w imponującym mauzoleum rodzinnym na cmentarzu żydowskim przy ulicy Brackiej w Łodzi. Po jego śmierci stery firmy przejął najstarszy syn Ignacy, który zmarł zaledwie 8 lat później. Po nim firmą kierował zięć Jakub Hertz.

Podczas I wojny światowej Łódź została zajęta przez Niemców, którzy wywieźli znaczną część maszyn. Po nastaniu pokoju i odzyskaniu przez Polskę niepodległości firma nie wróciła już do dawnej świetności. Odcięcie od rynku rosyjskiego po I wojnie światowej i wysokie zadłużenie doprowadziły firmę do bankructwa. W latach 30-tych zakłady przeszły w ręcę włoskiego Banca Commerciale Italiana a potomkowie Izraela nie zdołali już odzyskać firmy.

Podczas II wojny światowej, przedsiębiorstwo znajdowało się pod kontrolą Niemców i realizowało zamówienia dla odzież i sprzęt wojskowy dla sił zbrojnych III Rzeczy. Po zakończeniu konfliktu, ze względu na nacjonalizację przemysłu zakłady stały się własnością państwa.

Izrael Poznański często kojarzony jest z bezlitosnym fabrykantem. Ale warto wspomnieć, że zarówno on sam jak i członkowie jego rodziny angażowali się mocno w działalność filantropijną. Z ich inicjatywy lub przy współudziale powstały w mieście takie obiekty i instytucje jak np. szpital żydowski, cerkiew prawosławna, pogotowie ratunkowe, czy wreszcie Łódzkie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu.

Rozproszeni po całym świeice potomkowie Izraela Poznańskiego często wykonują dziś wolne zawody. Wielu z nich zostało muzykami, malarzami, aktorami i nauczycielami akademickimi.

 

Podaruj komuś wykład audio na płycie CD-Mp3  : 

http://www.audiobook.pl/szukaj?orderby=position&orderway=desc&search_query=%C5%81ukasz+Tomys&submit_search=

 

 

Zdjęcie : https://pl.wikipedia.org/wiki/Izrael_Pozna%C5%84ski#/media/File:Bronis%C5%82aw_Wilkoszewski_%E2%80%93_Fabryka_Tow._Ak._Pozna%C5%84skiego.jpg